Websait ni tiyo kod cookies mondo ober kaka itiyo gi mbui. Ka idhi nyime tiyo kod websait ni, nyiso ni iyie gi chike magwa mag kuki.
Kapo ni in gi namba mar bedo memba mar ACS, yie mondo iket kae mondo wabed gi nyalo mar tudruok gi akauntni gi bedo memba mari. (Ok ochuno)
ACS kawo weche mag siri kaka gik ma nigi nengo. Ka ioro weche magi, inyalo dhi e C&EN kendo ndikri mondo iyud weche ma wagolo juma ka juma. Watiyo gi weche ma imiyowa mondo wabed gi nyalo mar somo maber, kendo ok wabi uso weche magi ne jomamoko.
E higa mar 2005, kembe maduong' mar mwandu ma ji tiyogodo miluongo ni Colgate-Palmolive noweyo ohala mar sage mar luoko lewni e piny Amerka ma Ugwe ka uso mwandu kaka Fab kod Dynamo ne Phoenix Brands. Bang' higni adek, kepo mantin maduong' maloso mwandu ma ji tiyogodo, Unilever, ne ouso mwandu mege mag Amerka maloso mwandu mag lwoko ma oriwo All kod Wisk ne Sun Products.
Ka ne ouso ohala mare ne kompanyi ariyo matindo mag ji wawegi, mano omiyo chiro mar P&G ma nigi gik ma ng’eny ahinya e piny Amerka ma nigi gik ma ng’ato nyalo ng’iewogo lewni, chiegni ni onge ng’at ma nyalo ng’adone bura. Gima ber en ni, riwruok mar Procter ne ok olando ni ne giyudo loch.
Adier, e higa mar 2014, Alan G. Lafley mane en jatend kambi mar Procter & Gamble (P&G) e kindeno ne yuago ang'e kuom golo Unilever. Owacho ni ne oloyo chiro ma diere mar chiro mar detergent, ma nomiyo gik ma P&G loso ne ochung’ ahinya e chiro mar gik ma nigi nengo mamalo, ka en bende ne omiyo gik ma nengo ma piny ma nigi jopiem adek. Procter & Gamble en ohala mar gigo ma ong'ere ahinya kaka Tide kod Gain. Oting’o chiegni 60% mar ohala mar Amerka mar gik ma itiyogo e lwoko lewni, to ohalani en ohala ma ok ng’iyo, kendo nitie pogruok maduong’ ahinya e kind nengo mag gik ma kampunino loso kod jogo ma ng’iewogi.
Bang’ higa achiel, achiel kuom jogo ma ne odhi ng’anjo kode, ma en kompanyi ma Ja-Alemania miluongo ni Henkel, ne oketho gik moko. Kambi no okelo yath mare mar lioko ligangla ma nigi rang'iny mamalo mar piny Ulaya ma iluongo ni Persil e piny Amerka, okwongo ne olose mana kokalo kuom Wal-Mart, bang'e to ne ochak olose e duka mag uso kaka Target. E higa mar 2016, Henkel ne omedo ketho gik moko kuom ng’iewo gik ma ne itiyogo e loso gik moko.
Kaka Persil osechako tiyo, osemiyo ohala mar gik ma itiyogo e lwoko lewni obedo gi teko kendo, kata kamano, nyalo bedo ni biro timore mapiyo moloyo kaka Lafley ne paro. E dwe mar Mei mokalo, ka gaset mar “Ripot mar Joma Tiyo gi Gik Motigo” noketo nying’ achiel kuom gik manyien ma Henkel noloso, ma en gik ma ng’ato nyalo ng’iewogo gik moko ma nyalo tiyo maber moloyo e piny Amerka, en kaachiel gi jotend P&G mamoko nyaka bed ni ne giwuoro ahinya. Chiemo mar keto ruoth ne omiyo Tide odonjo e kar ariyo e okang’ mokwongo bang’ higni mang’eny.
Kambino nowacho ni ne omedo gik ma ne nyalo ketho piny kendo ne ogolo pi moko, ma nomiyo obedo gi gik ma ne nyalo konyo e golo gik ma ne nyalo konyo e golo gik moko. Magasinno nowacho ni gino ma ne itiyogo ne en gima ne ochung’ motegno e nonro ma ne otim bang’e e Ripot mag Jogo ma ne Otiyogo, kata obedo ni ok en gima duong’ kaluwore gi kwan.
Ripot mag jogo ma tiyo kod gik moko nondiko machiegni ni gik ma golo rangi ma ng’we ng’ar kod gik ma ng’we ng’ar ma ng’we ng’ar ma ng’we ng’ar gin gik ariyo mabeyo moloyo e piny Amerka. C&EN biro ng’iyo gik ma kelo chal ma kamano, kaachiel gi kaka itiyo kodgi kod joma losogi.
Ripot mag jogo ma tiyo kod gik moko nondiko machiegni ni gik ma golo rangi ma ng’we ng’ar kod gik ma ng’we ng’ar ma ng’we ng’ar ma ng’we ng’ar gin gik ariyo mabeyo moloyo e piny Amerka. C&EN biro ng’iyo gik ma kelo chal ma kamano, kaachiel gi kaka itiyo kodgi kod joma losogi.
En gima ng’eny ahinya mondo owach ka be Henkel biro ng’ado bura maduong’ ne P&G ne jo Amerka ma nyiewo gik ma ng’ato tiyogo e lwoko lewni ma nigi nengo mamalo. To ka jo kemikol mag P&G ma loso yath winjo ka gin gi geno nikech onge ng’at ma nyalo ng’adonegi bura, to adier ni gibiro gologi oko.
Shoaib Arif, ma en jatend tich mar tiyo kod gik moko e piny, ne olero ni e piny Amerka, Tide kod Persil gin gik ma nigi rang’iny mamalo ma nyalo konyo e tijno kendo inyalo pogogi e rang’iny ang’wen mag tiyo maber. Kuom higni mang’eny, Arif kod jo sayans mamoko mag Pilot osekonyo kompanyi mang’eny ma loso gik moko e ot mondo olos gik manyien ma itiyogo e lwoko gik moko kod gik mamoko ma itiyogo e lwoko gik moko.
E chiro ma piny, en gino ma ng’ato nyalo ng’iewo gi pesa mang’eny ahinya. Kaluwore gi Arif, nyalo bedo ni en mana gi gimoro ma ng’ato nyalo ng’iewo gi nengo ma piny, kaka gik ma ng’ato nyalo ng’ado e wi ng’ato (LABS) kaachiel gi gik ma miyo ng’ato bedo gi ndhadhu kod rangi. Okang’ maluwo mar gik ma itiyogo nyalo medo gik ma konyo kata gik ma gero, kaka sodium citrate, gik ma miyo gik moko bedo mapek kod gik ma konyo e loso gik moko mar ariyo.
LABS en gino ma nigi anion, ma nyalo golo gik ma nyalo ketho lewni kendo tiyo maber e lewni ma nigi pamba. Gima mar ariyo ma ji mang’eny tiyogo en ethanol etoxylate, ma en gino ma ok tiyo gi ion, ma tiyo maber moloyo LABS, ahinya ahinya e golo mo kod lum ma ni e gik ma ng’ato oloso.
E layer mar adek, jogo ma loso gik moko nyalo medo gik ma miyo ler bedo maler e nengo ma piny matin. Gik ma miyo ler ma ng’ato neno gi wang’e ng’ado ler ma ultraviolet kendo gweyo lerno e kuonde ma bulu mondo omi lewni onen kaka ler ma rieny ahinya. Gik mabeyo moloyo, gik ma miyo ng’ato bedo gi ng’ich, gik mamoko ma gero ot kod gik ma geng’o ng’injo kendo, kinde mang’eny yudore e gik ma kamago, ma nyalo mako ng’injo ma wuok e pi ma itiyogo e lwoko mondo kik oket kendo e wi lewni.
Gik ma ng’ato nyalo ng’iewo ma nigi nengo maduong’ ahinya gin gik ma ng’ato nyalo ng’iewogo gik moko mathoth kaka gik ma ng’ato nyalo ng’iewogo gik moko, kaka gik ma ng’ato nyalo ng’iewogo gik moko, gik ma ng’ato nyalo ng’iewogo gik moko, gik ma ng’ato nyalo ng’iewogo gik moko, sabun ma nigi asidi ma nigi mo kod kation. Gik ma mako lowo ma ok ng’iyore (moko olosi ne kembe kaka Procter & Gamble kod Henkel) kod gik ma mako lowo bende donjo e kidienyni.
Kata kamano, Arif ogolo siem ni chokruok mar gik ma itiyogo kelo pek mage owuon. Kaka ng’ato nyalo ng’eyo ni loso gik ma ng’ato nyalo ng’ado en sayans, kendo jo kemikal ong’eyo kaka gik ma ng’ato nyalo ng’ado e wi gik moko tiyo e wi gik ma ng’ato nyalo ng’ado.
Ne olero kama: “Kata kamano, bang’ ka oseloso fomulano, gik moko duto biro mulo ng’ato ka ng’ato, kendo ok inyal ng’eyo maber gima fomula mogik biro timo.” “Pod nyaka itim nonro mondo ine ni tiyo e ngima mar adier.”
Arif nowacho ni, kaka ranyisi, gik ma nyalo ketho piny kod gik ma gero nyalo geng’o tije mag enzyme. Joma loso gik ma ng’ato nyalo ng’adogo ng’ato nyalo tiyo kod gik ma miyo enzyme bedo motegno (kaka sodium borate kod calcium formate) mondo gilos chandruokni.
Franco Pala, ma en ja sayans maduong’ ma timo nonro e wi gik ma ng’ato nyalo ng’ado e piny mangima, nonyiso ni gik ma ng’ato nyalo ng’ado e piny mangima ma yudore e gik ma ng’ato nyalo ng’ado e piny mangima bende nyalo kelo pek. Pala ne olero kama: “Ok yot mondo omed gik mathoth ma nyalo miyo ng’ato obed gi nyalo mar timo gik moko ka ng’ato oting’o gik mang’eny kamano.” Kaka gik moko nyalo ng’injo bedo chandruok, kendo tudruok marach e kind gik ma ng’injo bende bedo chandruok.
1990, ne ochakore e chakruok mar higni mag 1990 kuom nono kaka gik madongo ma itiyogo e loso gik moko e piny mangima loso. Battelle tiyo kod gige sayans mathoth mondo okony jogo ma nigi osimbo mar gik moko kod jogo ma uso gik ma itiyogo mondo ging’e, kaka ranyisi, kaka ethoksilasion mar gik ma itiyogo kata ka ng’injo mar gik ma itiyogo en ng’injo ma ng’injo kata ma nigi ng’injo.
Para nowacho ni sani, polima gin gik madongo ma konyo e loso gik manyien e gik ma itiyogo e lwoko gik moko. Kuom ranyisi, gige godo ariyo mag Tide kod Persil ni kod gik ma iloso gi polyethyleneimine ethoxylate, maen gino manyalo yuoyo chilo maen gi BASF ne olosi gi Procter & Gamble, to sani giyudore ahinya e kind jomaloso gige lwoko.
Pala nonyiso ni bende yudore e gik moko ma nigi ng’injo ma malo, ma biro umo lewni e kinde ma iloso, ma miyo bedo mayot golo gik ma nigi rangi kod lum e kinde ma iloso bang’e. Battelle tiyo kod gige tich kaka ng’iyo gik ma ng’ato nyalo ng’iyogo mondo opog gik ma ng’ato nyalo ng’iyogo, kae to otiyo gi gik ma ng’ato nyalo ng’iyogo mondo ong’e kaka gik moko olosi.
Bende, chenro mar Battelle keto pach ahinya kuom gik ma nyalo miyo ng’ato obed gi nyalo mar timo gik moko maber, ma gin gik ma joma loso gik moko dhi nyime gi loso maber higa ka higa. Mondo ging’e kaka enzymeno tiyo, jogo ma ne ochung’ne Pala noketo enzymeno e gimoro ma nigi kromofor. Ka enzyme no oketho gik ma ni e iye, kromoforno wuok kendo ipimo kokalo kuom ng’iyo kata ng’iyo gik ma rieny.
Protin ma ketho protin ne gin enzymes mokwongo ma ne omedi e gik ma itiyogo e lwoko gik moko e giko higni mag 1960. Bang'e enzymes mane omedi e gige lweny go ne oriwo amylase, mathuoho sitach, kod mananase, matuoho gik mamiyo ng'injo mar guar bedo mapek. Ka chiemo ma nigi guar (kaka aiskrim kod ng’injo mar ng’injo) oumo lewni, ng’injo biro dong’ e lewni kata bang’ lwoko. Oketo e lewni kendo otiyogo kaka glue mar ng’ado lum ma nigi ng’injo, ma kelo rangi ma tek golo.
Giduto, Persil proclean teko-pi ma 2in1 kod Tide Ultra Stain Release nigi protease, amilase kod mananase.
Persil bende nigi lipase (ma nyalo ketho mo) kod selulase (ma inyalo ler e yo ma ok owinjore kuom keto gik moko ma ng’ato nyalo ng’ado e ng’injo mar pamba) mondo ogol chilo ma omako ng’injono. Selulase bende nyalo miyo pamba obed mayom kendo miyo rangi mare bedo mayom. E kindeno bende, kaluwore gi oboke ma nyiso ni ng’ato nigi ratiro mar ng’ado bura, gima opogore ahinya gi gik ma ng’ato nyalo ng’adogo ng’ato en glukanase, ma nyalo ketho gik ma nyalo ketho gik ma amylase ok nyal ketho.
Novozymes kod DuPont osebedo ka gin gik madongo ma loso gik ma kelo ng’injo, to machiegni ni BASF osedonjo e tijno e yor gik ma kelo ng’injo. E chokruok mar gik ma itiyogo e lwoko ma ne otim e piny Jerman e higa mokalo, BASF nojiwo loso gik manyien ma nyalo miyo ng’ato obed gi nyalo mar lwoko gik moko, kowacho ni gik ma ng’ato nyalo losogo miyo ng’ato bedo gi nyalo maber mar loso gik ma ng’ato nyalo tiyogo e lwoko gik moko e yo ma ok ng’ich ahinya.
Kuom adier, Arif kod jomamoko ma ng’iyo chiro wacho ni yie ne joma loso gik ma ng’ato nyalo ng’iewogo gik moko mondo olos gik ma dwaro ni ok otiyo gi teko mang’eny kata rito alwora ka ok otiyo gi gik ma ng’ato nyalo ng’iewo, e gima biro bang’e e tijno. E dwe mar Mei higa mokalo, P&G noloso Tide Purclean, ma en kit gik ma ng’ato nyalo ng’eyo maber, ma 65% mar gik ma itiyogo wuok kuom yien. Bang'e, e dwe mar Oktoba, Unilever ne okao anyuola mar Seventh Generation, kambi maloso gige luoko yien kod gigo mamoko ma iloso e yien, mondo odonj kendo e chiro mar lewni e piny Amerka.
Arif nowacho kama kata obedo ni loko gik mabeyo moloyo mondo obed gik ma ng’ato tiyogo e ng’ado gik moko ma yudo mich kinde duto en gima tek, “gik ma timore e kindegi en gima pile ka pile.” “Joma ng’iewo gik moko penjore ni, ‘Ere kaka wanyalo loso gik ma owuok kuom gik ma dongo dongo ma ok keth dhano kod alwora, to pod tiyo maber?”